ظریف: آمادگی داریم از آمریکا نامه آرامش‌بخش دریافت کنیم

محمدجواد ظریف، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران، از آمادگی دولت برای اقداماتی جهت اطمینان بخشیدن به بانک‌های خارجی سخن گفته است.

روز جمعه، ٥ شهریور (٢٦ اوت)، خبرگزاری صدا و سیما جمهوری اسلامی گزارش کرد که وزیر خارجه ایران با اشاره به نگرانی بانک‌های خارجی در مورد برقراری ارتباط با ایران، گفته است: “آمادگی داریم از اوفک (اداره نظارت بر دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا) نامه آرامش‌بخش دریافت کنیم.” اوفک مسئول نظارت بر حسن اجرای قوانین و مقررات ایالات متحده در زمینه تحریم‌های خارجی است.

دریافت نامه آرامش‌بخش (letter of comfort) شیوه‌ای برای ایجاد اطمینان در معاملات به ویژه معاملات مالی و بانکی است. چنین سندی معمولا هنگامی صادر می‌شود که یکی از دو طرف معامله، به خصوص طرف ارائه دهنده وام یا تسهیلات مالی، نسبت به سلامت معامله یا توانایی دریافت کننده در اجرای تعهدات خود اطمینان لازم را نداشته باشد. در چنین شرایطی، شرکت یا نهادی که چنین اطمینانی را نسبت به دریافت کننده تسهیلات دارد، گواهینامه‌ای حاوی تضمین سلامت معامله صادر می‌کند.

وزیر خارجه ایران که به شیلی سفر کرده، گفته است: “براساس توافق هسته‌ای، محدودیت‌های بین المللی برای همکاری بانکی با ایران رفع شده و دوستان شیلیایی می‌توانند بدون نگرانی از واکنش منفی آمریکا یا سایر کشورهای غربی، با ایران وارد ارتباطات بانکی شوند.”

آقای ظریف گفته است که “اگر فضاسازی‌های رسانه‌ای توسط گروه‌های مخالف توافق هسته‌ای در آمریکا، دوستان را نگران کرده، ما آمادگی داریم از اداره نظارت وزارت خزانه‌داری ایالات متحده برای بانک‌هایی که مایل به همکاری با جمهوری اسلامی هستند نامه آرامش‌بخش تهیه کنیم که بدون نگرانی بتوانند با ایران ارتباط داشته باشند.”

وزیر خارجه جمهوری اسلامی در مورد چگونگی دریافت “نامه آرامش بخش” از دولت آمریکا و آمادگی آمریکاییان برای صدور چنین نامه ای توضیحی نداده و مشخص نکرده که آیا در این زمینه، مذاکراتی با آن کشور صورت گرفته است یا نه.

معمولا نامه آرامش‌بخش صرفا شامل نوعی تضمین اخلاقی است و برای صادر کننده تعهد و مسئولیت حقوقی در بر ندارد.

مذاکرات هسته‌ای منجر به توافق بین ایران و گروه ١+٥ از پائیز سال ٢٠١٣ آغاز شد و این توافق از ژانویه سال جاری به اجرا درآمد. این توافق شامل لغو تحریم‌های بین‌المللی و همچنین تحریم‌های یکجانبه‌ای بوده که آمریکا و اتحادیه اروپا علیه برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی به اجرا گذاشته بودند. اگرچه دستیابی به برجام مانع از تشدید تحریم‌ها و احتمالا اقدامات تنبیهی دیگری علیه ایران شد، اما به گفته مخالفان این توافقنامه در جمهوری اسلامی، بهبود مورد انتظار را در شرایط اقتصادی ایران در پی نیاورده است.

مقامات دولت ایران نیز ایالات متحده را متهم کرده‌اند که در اجرای برخی تعهدات خود در چارچوب برجام اقدام کافی به عمل نیاورده است. به خصوص، ابهامات ناشی از دامنه و نحوه اجرای تحریم‌‌هایی که به دلایل دیگر، مانند نقض حقوق بشر، “حمایت از تروریسم” و برنامه‌های موشکی علیه ایران وضع شده، به رفع نگرانی موسسات مالی خارجی در از سرگیری ارتباط با ایران کمکی نکرده است. به گفته مقامات دولت ایران این وضعیت مانع از برخورداری کامل ایران از نتایج مثبت برجام و بهبود شرایط اقتصادی شده است.

مقامات آمریکایی تاکید داشته‌اند که به تعهدات خود در چارچوب برجام عمل کرده و در مواردی، به بانک‌های خارجی اطمینان داده‌اند که نباید نگران ارتباط با ایران در چارچوب برجام باشند.

در عین حال، این نظر هم مطرح شده که تعلل خارجیان در برقراری ارتباط با ایران، غیر منتظره نیست. از یکسو، چند سال تحریم تجاری و مالی به موقعیت و اعتبار ایران در صحنه اقتصاد جهانی آسیب زده و جبران این آسیب و بازگشت به شرایط قبل از تحریم به گذشت زمان و رفتار مناسب ایران نیاز دارد. از سوی دیگر، ابهاماتی که در مورد وضعیت داخلی این کشور، به خصوص دامنه فعالیت اقتصادی افراد و نهادهای تحت تحریم، به خصوص سپاه پاسداران وجود دارد، همراه با نواقص قانونی در مقابله با پولشویی و اتهام حمایت مالی از “تروریسم”، این نگرانی را به همراه دارد که ممکن است معاملات به ظاهر “سالم” با ایران هم باعث نقض تحریم‌های جاری آمریکا شود و موسسه خارجی را گرفتار عواقب آن کند.

اوضاع داخلی جمهوری اسلامی، از جمله اظهارات ابهام آور برخی مقامات در مورد پایبندی به برجام و بازداشت اتباع خارجی و ایرانیان دو تابعیتی نیز به ارائه تصویری نامساعد از ثبات سیاسی و امنیت قضایی این کشور دامن می‌زند.

آقای ظریف که مشغول دیدار از شماری از کشورهای آمریکایی لاتین بوده، روز جمعه پس از یک دیدار یک روزه از شیلی عازم بولیوی شد.